Sır ve Gizlilik Esas, Açıklık ve Şeffaflık İstisna: Türkiye’de Bilgi Edinme Hakkının 20 Yılı
DOI:
https://doi.org/10.65380/bhd.2025.1.1Anahtar Kelimeler:
bilgi edinme hakkı- 4982 sayılı Kanun- şeffaflık- gizlilik- Anayasa Mahkemesi- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi- ifade özgürlüğü- bürokratik engeller- siyasi konjonktür- başvuru istatistikleriÖz
Bu makale, Türkiye’de 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun Nisan 2004’te yürürlüğe girmesinden bu yana geçen yaklaşık 20 yıllık süreci kapsamlı bir şekilde ele almayı amaçlamaktadır. Çalışmada, yasanın değişen siyasi konjonktürlere göre nasıl uygulandığı, yasa kapsamında belirtilen istisnalar dışında zamanla oluşan usuli ve bürokratik engellerin (örneğin, Kanun’un 7. maddesinin kötüye kullanımı, OHAL dönemi ilke kararları ve yargı kararlarının uygulanmaması) bilgi edinme hakkını ne şekilde etkilediği değerlendirilecektir. Ayrıca, 2004-2024 arası 20 yıllık başvuru istatistikleri incelenecek ve bilgi edinme hakkına ilişkin Anayasa Mahkemesi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları bağlamında yüksek yargının yaklaşımı, somut vaka örnekleri (örneğin, BTK erişim engelleme istatistikleri, Adalet Bakanlığı suç izinleri ve TÜİK enflasyon verileri) üzerinden değerlendirilecektir.
Makale, Türkiye’de sır ve gizliliğin esas, açıklık ve şeffaflığın istisna olduğu argümanını merkeze alarak tartışmaya açacaktır. Bu çerçevede, bilgi edinme hakkı ile ifade özgürlüğü arasındaki bağlantıyı yüksek mahkemelerin perspektifinden derinlemesine inceleyecek; ilgili kararların pratik etkileri ve bilgi edinme hakkının Türkiye’deki geleceğine dair potansiyel sonuçlar da değerlendirilecektir.
İndir
Yayın Tarihi
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 BİLGİ Hukuk Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
BİLGİ Hukuk Dergisi'ne yayımlanması için değerlendirilmek üzere gönderilen makaleler, daha önce herhangi bir ortamda yayınlanmamış veya herhangi bir yayın ortamına yayınlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır.
Makalelerin yayıma kabul edilmesi durumunda ticari amaç da dahil olmak üzere ve aynı lisansı kullanılmak şartıyla, çalışmanın başka çalışmalarla birleştirilmesi, çalışmanın üzerine yeni bir çalışma yapılması ya da farklı düzenlemeler yapılmasına izin verilir.
Daha önce başka dergilerde, elektronik veya basılı ortamda yayınlanmış metinleri, resimleri, tabloları vb. kullanmak ve çoğaltmak için telif hakkı sahibinden imzalı izin almak yazarın sorumluluğundadır. İmzalı izin mektubu, imzalı ön yazı ile birlikte sunulmalıdır. Yazarların araştırmalarıyla ilgili olarak herhangi bir kurumdan aldıkları herhangi bir sponsorluğu veya desteği açıklamaları gerekmektedir.
BİLGİ Hukuk Dergisi'nde yayımlanmak üzere kabul edilen çalışmaların basılı ve elektronik tüm yayın hakları İstanbul Bilgi Üniversitesi'ne ("Üniversite") aittir. Üniversite’nin izni olmadan başka bir yerde yayımlanamaz. Yazarlar telif haklarını Üniversite’ye devretmiş sayılır, yazarlara ayrıca telif ücreti ödenmez.
